सनातन धर्ममा गायत्री मन्त्रलाई सम्पूर्ण वेदहरूको सार र ‘मन्त्रराज’ मानिन्छ। ऋग्वेद, यजुर्वेद र सामवेद तीनै वेदमा वर्णन गरिएको यो महामन्त्रले मनुष्यको बुद्धिलाई अज्ञानतारूपी अन्धकारबाट हटाएर ज्ञान र सद्बुद्धिको प्रकाशतर्फ लैजान्छ।
Table Of Content
मूल मन्त्र:
ॐ भूर्भुवः स्वः तत्सवितुर्वरेण्यं भर्गो देवस्य धीमहि धियो यो नः प्रचोदयात्॥
मन्त्रको अर्थ:
त्यस प्राणस्वरूप, दुःखनिवारक, सुखस्वरूप, श्रेष्ठ, तेजस्वी, पापनाशक र देवस्वरूप परमात्मालाई हामी आफ्नो अन्तःकरणमा धारण गर्दछौँ; जसले हाम्रो बुद्धिलाई धर्म र सत्यको मार्गमा प्रेरित गरोस्।
१. दैनिक गायत्री जपका अद्भुत फाइदाहरू
- मानसिक शान्ति र एकाग्रता: नियमित जपले मस्तिष्कमा सकारात्मक तरङ्ग (Positive Vibrations) पैदा गर्छ, जसले मानसिक तनाव, चिन्ता र अनिद्रा दूर गर्छ।
- सद्बुद्धि र ज्ञान प्राप्ति: विद्यार्थी तथा बौद्धिक कार्य गर्नेहरूका लागि यो मन्त्र वरदान साबित हुन्छ। यसले स्मरणशक्ति र निर्णय लिने क्षमता बढाउँछ।
- पाप र रोग नाश: गायत्री मन्त्रको जपले शरीरको स्नायु प्रणाली (Nervous System) लाई बलियो बनाउँछ र रोगप्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउँछ।
- आध्यात्मिक तेस्रो आँखाको विकास: मन्त्रको नियमित साधनाले आज्ञा चक्र (Third Eye Chakra) लाई जागृत गराई आत्मबल र ओज बढाउँछ।
२. मन्त्र जप गर्ने सही विधि
- समय: प्रातःकाल (सूर्योदय अघि सन्ध्या समय), मध्याह्न (दिउँसो) र सायङ्काल (सूर्यास्त अघि) जप गर्नु उत्तम मानिन्छ।
- आसन र दिशा: कुश वा ऊनको आसनमा पूर्व वा उत्तर दिशातर्फ फर्किएर बस्नुहोस्।
- माला: तुलसी वा रुद्राक्षको १०८ दाना भएको मालाले जप गर्नुहोस्।
- उच्चारण: मन्त्र जप गर्दा ओठ हल्का मात्र हल्लाउने वा मनभित्रै (मानसिक जप) गर्नु सबैभन्दा बढी फलदायी हुन्छ।
३. जप गर्दा ध्यान दिनुपर्ने नियम तथा गल्तीहरू (असावधानीका बेफाइदा)
गायत्री मन्त्र अत्यन्तै तीव्र र उर्जावान् भएकाले यसको जप गर्दा केही नियमहरू पालन नगरे विपरीत असर पर्न सक्छ:
- अशुद्ध उच्चारण: मन्त्रका अक्षर र स्वरको अशुद्ध उच्चारण गर्नाले पूर्ण फल प्राप्त हुँदैन।
- तामसिक भोजन पछि जप नगर्ने: मदिरा, मासु वा लसुन-प्याज खाएर अशुद्ध अवस्थामा यसको जप गर्दा नकारात्मक ऊर्जा प्रवाह हुन सक्छ।
- क्रोध र घमण्ड: मनमा ईर्ष्या, क्रोध वा कसैको अहित सोचेर जप गर्नाले साधना निष्फल हुन्छ।
- दिशा र समयको बेवास्ता: रातिको समयमा (अति आवश्यक वा विशेष दीक्षा बाहेक) गायत्री मन्त्रको जप गर्नु वर्जित मानिन्छ।
Last Update:
August 18, 2026
No Comment! Be the first one.